Swiharhi

Swiharhi i swivumbiwa leswi hanyaka, naswona leswi kotaka ku famba-famba haswoxe kuya hi vukulu bya swona. Miri wa xiharhi wa cinca-cinca kuya hi makulele ya xona na xivumbeko xa xona xa ntumbuluko. Swiharhi swin'wana na swin'wana swi hanya hi kudya swi vumbiwa swi'wana kufana na swiharhi swin'wana kumbe swimilana.
Swiharhi swi hlawulekisiwa hi Marhambu ya swona, kumbe ku pfumala marhambu. Swiharhi leswi ngana marhambu kumbe nhlana, swi hlanganisa, Tinhlampfi, Machela, Swikokovi, Swinyenyana, na Swiharhi leswi mamisaka. Kasi swiharhi leswi pfumalaka nhlana kumbe marhambu swi hlanganisa, Tihumba; Makhongoloti na Swivungwana.
Masungulo
[Lulamisa | edit source]Rito xiharhi ri huma eka vito ra Xilatini ra animal ra nhlamuselo yin’we, leri hi roxe ri humaka eka Xilatini animalis ‘having breath or soul’. Nhlamuselo ya biological yi katsa swirho hinkwaswo swa mfumo wa Animalia. Eka matirhiselo ya mbulavulo, rito leri nge xiharhi ri tala ku tirhisiwa ku kombetela ntsena eka swiharhi leswi nga riki vanhu. [1] [2] Rito metazoa ri huma eka Xigriki xa Khale xa μετα meta ‘endzhaku’ (eka ntivo-vutomi, xirhangi lexi meta- xi yimela ‘endzhaku’) na ζῷᾰ zōia ‘swiharhi’, vunyingi bya ζῷον zōion 'xiharhi'. Metazoan i xirho xin'wana na xin'wana xa ntlawa wa Metazoa .
Swihlawulekisi
[Lulamisa | edit source]Swiharhi swina swihlawulekisi leswi swi hambanisaka eka swivumbiwa swin'wana swa swivumbiwa. Swiharhi swina swivumbi leswi kotaka ku andzisa nhlayo ya swona,[3] leswi endlaka swi hambana na tibhaktheriya. Swiharhi swithlela swi kota kudya swivumbiwa swin'wana leswkau swi kuma matimba yo kula,[4] naswona leswi swi hambanisa swiharhi eka swimilana.[5] Swiharhi hinkwaswo swi kota ku famba-famba,[6] hambiloko swifanela ku kula kusungula, ku kondza loko swi kota ku famba.
Tinxaka ta swiharhi
[Lulamisa | edit source]Kuna mixaka yimbirhi ya swiharhi: Swihanrhi leswingana marhambu, na leswinga hava marhambu. Vona nxaxamela lowu landzelaka.[7]
Mintshaho
[Lulamisa | edit source]- ↑ Boly, Melanie; Seth, Anil K.; Wilke, Melanie; Ingmundson, Paul; Baars, Bernard et al. (2013). "Consciousness in humans and non-human animals: recent advances and future directions". Frontiers in Psychology 4: 625. PMC 3814086. PMID 24198791. doi:10.3389/fpsyg.2013.00625. Unknown parameter
|doi-access=ignored (help) - ↑ "The use of non-human animals in research". Royal Society. Archived from the original on 12 June 2018. Retrieved 7 June 2018. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ "Panda Classroom". Archived from the original on 29 September 2007. Retrieved 30 September 2007.
- ↑ Bergman, Jennifer. "Heterotrophs". Archived from the original on 29 August 2007. Retrieved 30 September 2007.
- ↑ Douglas, Angela E.; Raven, John A. (January 2003). "Genomes at the interface between bacteria and organelles". Philosophical Transactions of the Royal Society B 358 (1429): 5–17; discussion 517–8. PMC 1693093. PMID 12594915. doi:10.1098/rstb.2002.1188.
- ↑ Saupe, S. G. "Concepts of Biology". Retrieved 30 September 2007.
- ↑ The World Conservation Union. 2014.