Matimu ya vanhu(Biography) (Ri suka e ka Xigiriki, maviti bios (βιος), leswi vulaka 'vutomi', na graphein, leswi vulaka 'ku tsala') i xi yenge xa Vutsari kumbe Tifilimi lexi nyikelaka matimu lama heleleke hi swiendlakalo leswi hlawulekeke u vutominwini bya munhu loyi a tiviwaka swinene. Hambi leswi matimu lawa maga ha vulavula hi marungula yo tumbuluxiwa(fiction) ya munhu, viti leri ri tirisiwa ngopfu eka vanhu lava hanyeke(ka). kuhambana na minkomiso ya matimu ya vutomi bya munhu, la ya fanaka na Vuxoko-xoko bya munhu kumbe curriculum vitae, biography i rungula leri yaka emahlweni ri xiyisisa vumunhu, swihlawulekisi na xiyimo xa yena e mugangeni lowu a hanyaka(ke) eka wona.