Jump to content

Xinyenyani

Kusuka e Wikipedia

Xinyenyani

Lexi i faniso xa nyenyani

Xinyenyani i xihari lexi hanyaka lexi nga na misi naswona xi wela eka ntlawa lowu vitaniwaka "Aves".[1]

Tinyenyana ti sungule eka swiharhi swa khale leswi a swi fana ni dinosaur hi nkarhi wa khale swinene , hi nkarhi lowu a ti vitaniwa Late Jurassic. Tinyenyana hi tona ntsena leti hanyaka namuntlha exikarhi ka ntlawa wa swiharhi leswi a swi famba hi milenge mimbirhi leswi vitaniwaka theropods. Tinyenyani ti kumeka eka tindhawu hinkwato emisaveni ku katsa na Atarctica, naswona ti tshama emahlathini laha ku nga tala byanyi ti tlhela ti maka tiyindlu hi byona byanyi, ti tlhela ti tshama laha ku nga na milambu.[2]

Tinyenyani ti avanyisiwile hi ku ya hi swihlawulekisi swa tona, maendlelo ya tona ni tindhawu leti ti tshamaka eka tona. Kuna tinyenyana leti dlayaka, ti tshama laha ti nga kotaka ku kuma swakudya hi ku olova ni laha ti nga akaka swi swaka swa tona hi ku sirheleka. Tinyenyani tikumeka etintshaveni ta maribye lama tlakuke, nile mahlathini tindhawini ta mirhi ti aka swisaka emisinyeni leyikulu naswona ti hlota swiharhi leswintsongo. Ti tshama etindhawini leti tlakukeke hikuva ti lava ndhawu leyi pfuleke ku kota ku hlota.[3]

Tinyenyana leti leti hinkwato hiku hambana ta tona tina swi hlawulekisi leswi fanaka leswi endlaka leswaku hi swi vitana, tinyenyana hambi loko ti ri karhi ti nga fani hikuya ya hi leswi tinga hi xiswona. Tinyenyani hinkwato ti na mahungu, tina meno na nomu wo tontswa swinene, hinkwato ti veleka hiku veka tivele ta khumba ro tiya, hinkwato ti na timpapa hambi ku ri tinyenyani leti nga hahaki, totala yi na marhambu lama nga ni meho endzeni, ti tlhela ti va ni misi lowu fanaka nkarhi hinkwawo.[4]


Swihlovo leswi tirhisiweke

[Lulamisa | edit source]
  1. Helmenstine, Anne (2024-04-02). "Birds or Class Aves - Description and Characteristics". Science Notes and Projects (in en-US). Retrieved 2026-02-27.
  2. "The origin of birds". evolution.berkeley.edu. Retrieved 2026-02-27.
  3. "Birds | Characteristics, Features & Importance - Lesson | Study.com". study.com (in English). Archived from the original on 2025-12-30. Retrieved 2026-02-28.
  4. "Old vs. New World Birds » Comparison - Bird Buddy Blog". blog.mybirdbuddy.com. Retrieved 2026-02-28.