Spaniya

Kusuka e Wikipedia
Jump to navigation Jump to search

Spaniya

Flag of Spain.svg Escudo de España (mazonado).svg
LocationSpain.svg
Ntsindza-doroba Madrid
Tindzimi-Ximfumo Xipaniya
Vundhzawu 504 645 km²
Ntsengo wavanhu 46 439 864 ab. (2015)
Kutlimbana kavanhu 92,02 /km²

Spaniya (Xipaniya: España, IPA: [es'paɲa]) i tiko ra le dzongeni ka yuropa, laha ku vulavuriwaka Xipaniya. Tiko leri ri hlanganisa Xipaniya xa le ribuweni exikarhi ka Lwandle ra Atlantiki na ra Meditera, Swihlala-ntsongo swi mbirhi eka malwandle lama angarheke, kuhlanganisa na swi-mutana leswi tiyimeleke e Nwalungwini wa Afrika. Tiko ra Xipaniya ri le xikarhi ka Lwandle ra Meditera e dzongeni na vuxa, Lwandle ra Kantabrika enwalungu na lwandle ra Atlantika e vupela-dyambu. Xipaniya xihleriwe hi Phalamende ya xi demokrasi naswona itiko leri tifumaka. Xipaniya xile ka ntlawa wa Nhlangano wa matiko ya Yuropa ku sukela hi lembe ra 1986 naswona i tiko leri hluvukeke leri nga ra vunkaye hi kufuwa e misaveni hinkwayo, kasi riri ra vunthlanu e Yuropa. Xipaniya, Portugal na Andora i matiko lama vumbaka ribuwa-nkulu ra Iberiya, naswona ma hlanganisa vu anamo bya kwalomu ka 504,030 km², Hi rona tiko leri anameke ngopfu e vupela-dyambu bya Yuropa(kulandzela Furhwa).

Xipaniya xi hlakarherile e hansi ka mfumo wa rhoma Hispaniya, hikwalaho xi va ri nwana ra matiko ya nkoka e nkarhini wolowo. E minkarhini leyi landzeleke, Xipaniya ri fumiwile hi Jarimani, endhzaku ri ta fumiwa hi mufumi wa mu Islamu. Xipaniya ri hlaserile Furhwa hi 1793 loko mafurhwa ma dlayile hosi ya wona Luwi wa vu Khume-ntsevu, kambe ri hluriwa kufika laha ri kondleteleke kurhula na furhwa hi 1795.