Jump to content

Nyarhi

Kusuka e Wikipedia
Lexi i xifaniso xa nyarhi

Nyarhi I Xiharhi xa ndzhovo ro ndzhiva ro ntima , xina timondzo timbirhi to bendela henhla , xina milenge ya mune xitlhela xiva na ncila . Nyarhi yi kumeka eAfrica , Asia na America .Nyarhi i xiharhi lexi yelanaku na homu hi xivumbeko xa kona kambe xona xi lehile nyana ka homu.I xiharhi xo hanya e nhoveni naswona xihanya hiku dya mabyansi.[1]

Nyarhi i xinwani xa swiharhi leswi swi welaka eka ntlhawa wa ntlhanu wa swiharhi leswi nkulu e Africa,hikuva nyarhi yi tekiwa tanihi xinwana xa swiharhi leswi nga nikhombo swinene ni leswaku aswi olovangi kuxi hlota ukha ufamba hi milenge .Tinyarhi titala kukumela hi ntlawa ku kota kuti sirhelela eka khombho ra maphisa, tinghala na yingwe.Nyarhi ayi voni kahle swinene leswi endlaka yiva na mahanyelo moka malanguteriwiki ku yita ti vhikela eka swivandzani.Nyarhi ayi chavi hiku olova eka swiharhi swa swivandzani hikuva loko Nghala yilava ku hlasela yona yilwa hi matimba.[2]

Tinyarhi ta hanya hikuva i swiharhi leswi cinca-cincaka swinene leswi kotaka ku hanya eka tindzhawu totala to hambana hambana tofana na tindzhawu ta byanyi, makhwati na swinambyana . Ti kota ku dya swimilani swohambana hambana, ngopfu ngopfu byanyi, leswi ti pfunaka ku kuma swakudya hambiloko swiyimo swi cinca. Hi tinguva to oma, tinga famba mpfhuka woleha ti lava mati na tindzhawu to risa leti tengeke[3].Titlhela ti lulamisa mintirho ya tona ya siku na siku leswaku tita langutana na kuhisa na maxelo, ti wisa endzhutini himinkarhi yo hisa naswona ti famba famba ngopfu loko ku kufumela. Vuswikoti lebyi byo tolovela tindhawu leti cinca-cincaka byi pfuna tinyarhi leswaku ti papalata ndlala, ku heleriwa hi mati emirini ni makhombo man’wana, leswi endlaka leswaku ti kota ku hanya ekhwatini[4]

Swihlovo leswi tirhisiweke

[Lulamisa | edit source]
  1. "Animals". IFAW (in English). Retrieved 2026-02-27.
  2. Wright, Jeremiah (2022-06-25). "Why African Buffalos Are Among Africa's Big Five and Their Unique Traits". A-Z Animals (in en-US). Retrieved 2026-02-27.
  3. ""Chiariotti A"[Author] - Search Results - PubMed". PubMed (in English). Retrieved 2026-02-27.
  4. Marai, I. F. M.; Haeeb, A. A. M. (2010-02-01). "Buffalo's biological functions as affected by heat stress — A review". Livestock Science 127 (2): 89–109. ISSN 1871-1413. doi:10.1016/j.livsci.2009.08.001.