Maselekwane Modjadji

Maselekwane Modjadji I u velekiwe hi 1782 naswona a a ri Hosikati yo sungula ya Mpfula ya rixaka ra Afrika Dzonga ra Balobedu. Maselekwane u fume ku sukela hi 1800 ku fikela hi 1854. U tlhandlamiwe hi Hosikati Masalanabo Modjadji II.

Wansati loyi a veke Modjadji wo sungula a a tiviwa tanihi Maselekwane Modjadji I. A a tshama a ri yexe, endzeni-ndzeni ka khwati laha a a endla mihivahivana ya le xihundleni ku endla mpfula. Maselekwane u tisungile hi ku nwa chefu hi 1854. A a langutiwa tanihi muyimeri kumbe muhlanganisi exikarhi ka vanhu va yena, vakokwana va le vuhosini na xikwembu-kati xa mpfula.

Masungulo

Maselekwane a a ri ntukulu wa yindlu ya vuhosi ya Monomotapa leyi fumeke vanhu va Kalanga va namuntlha va le Zimbabwe hi malembe ya 1400-1500. Mfumo wa Monomotapa a wu fuwile naswona vanhu va vona a va langutela ku akiwa ka marhumbi ya Zimbabwe. Eka xiphemu xo hetelela xa malembe ya va-1500, ndyangu wa le vuhosini wu hlangane na xiphiqo loko n'wana wa hosi ni wa nhwanyana va rhandzana tanihi hi loko va ri maxaka kutani va tika n'wana la nga riki enawini. Hosi yi sindzisiwe ku hlongola n'wana wa yena wa nhwanyana emfun'weni, kutani a balekela edzongeni laha sweswi ku nga Limpopo, Afrika Dzonga

Eka malembe-xidzana mambirhi lama landzeleke, mfumo wu hetelele wu simekiwile endhawini leyi sweswi yi tiviwaka tanihi Bolobedu. Eka xiphemu xo hetelela xa malembe yava 1700s, hosi leyikulu Mambo Mokoto wa nkarhi walowo u tsundzuxiwile hi mimoya ya vakokwana hi norho kumbe ku vonakala leswaku vana va yena hinkwavo va majaha va kunguhata ku n’wi dlaya na/kumbe ku n’wi hlula naswona ntlhantlho wa vumundzuku bya yena lebyi a byi ri kusuhi akuri ku va vana va yena hinkwavo va majaha va dlayiwa kutani a teka no tikisa n’wana wa yena wa nhwanyana, Nkosikazi Dzungundini. Hi ku endla tano va n’wi tiyisisile leswaku mudyandzhaka lontshwa wa xiluvelo xa yena u ta va hosikati leyi nga na matimba eka mpfula naswona xisweswo ku va ndyangu wa vuhosi wa vavasati, vuhosi bya xisati byi simekiwile.