Buku

Buku i ntirho lowu tsariweke wa ku leha lokukulu lowu tumbuluxiweke hi mutsari un'we kumbe vanyingi. Swi nga hangalasiwa hi swivumbeko swo hambana ku fana na tibuku leti kandziyisiweke, tibuku to yingiseriwa, na tibuku ta elektroniki (ebooks). Tibuku hi ku anama ti avanyisiwa hi ntsheketo, lowu nga na switlhokovetselo leswi tumbuluxiweke kumbe swin’wana leswi ehleketiwaka, na leswi nga riki swa ntsheketo, leswi nga na swilo leswi kunguhatiweke tanihi ntiyiso wa ntiyiso.

Rito leri ri nga ha tlhela ri vula nchumu wa xiviri kumbe wa elektroniki lowu nga ni ntirho wo tano. Hi ntolovelo tibuku ta manguva lawa ti kandziyisiwa hi xivumbeko xa codex, ti vumbiwa hi matluka yo tala lama bohiweke swin’we ni ku sirheleriwa hi xifunengeto. Loko ku nga si amukeriwa ngopfu muchini wo kandziyisa wa manguva lawa, a ku tirhisiwa tikhodisi ku endla matsalwa lama tsariweke hi voko . Switirhisiwa swa khale swo tsala swi katsa tibuku-nsongwa ni ticlay tablets.

Endlelo ro kandziyisa tibuku i nxaxamelo wa magoza lama katsekaka eku tumbuluxeni ni ku hangalasiwa ka yona, hakanyingi ma endliwa emikarhini ya manguva lawa hi khampani yo kandziyisa ya mabindzu. Sweswinyana bindzu ra vukandziyisi ri vonile ku cinca lokukulu hikwalaho ka thekinoloji leyintshwa, ku katsa na tibuku ta xielekitironiki na tibuku to yingiseriwa kunene (ku rhekhodiwa ka tibuku leti hlayiwaka hi rito ra le henhla). Ku lemuka swilaveko swa vanhu lava nga na vutsoniwa byo kandziyisa swi endle leswaku ku va na ku tlakuka ka tifomati to kandziyisa leti fikelelaka to fana na ku kandziyisa ka braille na minkandziyiso ya matsalwa lamakulu. Google Books yi ringanyete lembe ra 2010 leswaku kwalomu ka 130 wa timiliyoni ta tibuku to hlawuleka hinkwato ti kandziyisiwile.

Tibuku ti xavisiwa eka switolo swa vuxavisi bya mani na mani na switolo swo hlawuleka swa tibuku, xikan’we na le ka inthanete, naswona ti nga lombiwa eka tilayiburari kumbe eka tikhasete ta tibuku ta mani na mani. Ku amukeriwa ka tibuku ku endle leswaku ku va ni vuyelo byo hlayanyana bya tshamisano, ku katsa ni ku hlongoriwa ka tibuku.

Mikarhi yin’wana tibuku ti hambanisiwa ni tibuku ta karhi na karhi, to tanihi maphepha-hungu kumbe timagazini, leti minkandziyiso leyintshwa ya tona ku kandziyisiwaka hi ku ya hi xiyimiso xa karhi na karhi. Swilo swin'wana leswi hlamuseriwaka hi ku anama tanihi "tibuku" swi tshikiwa swi nga ri na nchumu leswaku swi tirhisiwa hi munhu hi yexe, swo tanihi tibuku to tsalela eka tona, tidayari, tibuku to mpfampfarhuto wa swifaniso, tibuku ta tiakhawunti, na tibuku ta ti-autograph.